تبلیغات
روانشناسان بالینی - بیوگرافی اگوست کنت بنیانگذار جامعه شناسی...

روانشناسان بالینی

دانش بدون تكامل اخلاقی خطرناک و نابود كننده است...



آگوست كنت در سال 1798 در مونت پلیه (Montpellier) به دنیا آمد. در نوباوگی استعداد فراوانی در ریاضیات از خود نشان داد و از 1814 تا 1816 دانشجوی مدرسه پلی‌تكنیك بود. در سال اخیر به علت سرسختی و تمرد از این مدرسه اخراج گردید و در تمام طول زندگیش از تسلیم شدن به مرجعیتی كه دراوایل جوانی در برابر قرار گرفته بود سرباز زد. سالهای بعد در دوره‌های مختلفی با پلی‌تكنیك به عنوان مدرس یا ممتحن همكاریهایی داشت، لیكن هیچ‌گاه آن موقعیتی را كه درخورد قابلیتهای واقعیش بود بدست نیاورد. ویژگیهای منش و مشرب كنت در واقع علت آن زندگی بود كه فقط می‌توان غم‌انگیزش خواند. سنتها و آیینهای دانشگاهی در نظر او بسیار تحقیر‌آمیز جلوه می‌كرد و به كسانی كه می‌توانستند به سهولت در زمره یارانش قرار گیرند، عمیقاً بدگمان بود. آنچنان در مورد درستی نظرات خود ایمان داشت كه با ناشران و مریدان خود ستیز می‌كرد و در برخورد با هواداران دلسوزی چون استوارت میل و گروته (Grote)، هنگامی كه دریافت كه حمایت مالی آن‌ها به منزله تسلیم آنان به سلطه معنوی او نیست، راه خشم در پیش گرفت. با ای همه هیچ یك از این سختیها و یأسها در گسترش و تكامل برنامه‌های او برای اصلاح دخالت نیافت، برنامه‌هایی كه بسیاری ازآن‌ها در زمان مرگش در 1857 فقط به مرحله طرح اولیه رسیده بودند.

كنت سالها پس از ترك پلی‌تكنیك به عنوان منشی سن‌سیمون، كنت غیر متعارف، انجام وظیفه می‌كرد؛ سن سیمون پس از یك رشته كارهای ماجراجویانه در فرانسه و كشورهای دیگر، در نیمه زندگی همه نیروهای گسترده و فارغ از نظم خود را وقف بازسازی جامعه اروپایی كرده بود. این پیوند كوتاه با سن‌سیمون در زندگی كنت اثر اساسی داشت، زیرا به یقین گفته می‌شود كه كار كمال یافته كنت در واقع همان گسترش عقاید سن‌سیمون است در سالهایی كه كنار هم بودند، كنت كمبودهای سن سیمون را جبران می‌كرد؛ سن سیمون یكی از آن ذهنهایی را داشت كه در آن نطفه‌های اولیه عقاید چنان سریع درپی هم قرار می‌گرفتند كه هیچ یك قبل از ظهور نطفه جدید، توسعه و تكامل لازم را نمی‌یافت. وی قادر نبود كه زحمت آن شرح و تفصیلهایی كه برای تأیید نظرات كلی درخشان او لازم بود برخود هموار سازد. كنت، در حد خود، انجام پژوهش گسترده‌ای را لازم دید و چون فوق‌العاده در این كار كوشا و علاقمند بود به طور شایسته‌ای می‌توانست این مهم را برعهده گیرد. با این هم سرانجام این پیوند همكاری گسسته شد، ظاهراً بدین علت كه بر سر تالیف یك جزوه درباره "كار لازم برای تجدید سازمان اجتماع" اختلاف‌نظر یافتند، لیكن علت اصلی‌اش این بود كه هر دو بیش از آن خودپسند بودند كه بتوانند یك كار مشترك را دنبال كنند.

آن اندیشه بدیعی كه سن‌سیمون و كنت هر دو به نشرش علاقمند بودند، به سادگی قابل تبیین است. آنان در روزگاری می‌زیستند كه در آن كشفیات بزرگی در شیمی، زیست‌شناسی و ریاضیات صورت گرفته و به سرعت به وسیلهكارخانه‌داران و بازرگانان در عمل مورد استفاده قرار گرفته بود. در آن سوی دریای مانش ]یعنی در انگلستان[ انقلاب صنعتی در گسترش اعلای خود بود، ثروت را انباشته می‌كرد و راحتی بشر را می‌افزود. حتی اقتصاد داخلی و سنتی فرانسه رفته‌رفته از این تحولات اثر می‌پذیرفت. چون این دو اصلاحگر به اطراف خود می‌نگریستند ناسازگاری شگفت‌آوری را میان سرشت پویای علم و صنعت از یك‌سو و ماهیت ایستای سیاست از سوی دیگر مشاهده می‌كردند. حكومت، با وجود دگرگونیها سطحی در رژیمهای سیاسی پی‌درپی، چونان گذشته دست ناطقان، حقوقدانان، روزنامه‌نگاران و دولتمردان باقی مانده بود –یعنی همه موجودات بی‌ارزش و «غیر علمی»، آموزش‌ناپذیر در برابر درسهای ساده پیشرفت و مشغول به برپائی و سرنگونی حكومتهای نامناسب با مختصات زمان. سن‌سیمون به جای چنین مردانی، دانشمندان و اربابان صننع را برمی‌نشاند كه حكومتشان به اعتبار یك مسیحیت «نوین» و «علمی» مشروعیت و اخلاقیت می‌یافت.


جدایی از سن‌سیمون موجب شد كه كنت به عنوان یك اصلاحگر در مسیر مستقل خویش قرار گیرد. وظیفه او به رغم خودش این بود كه مردم را به منطقی بودن و گریز ناپذیر بودن حاكمیت علم براجتماع متقاعد سازد. وی در گام نخست به شالوده‌ریزی پایه‌های علمی یك اجتماع نوین همت گماشت و بر این باور بود كه چون آدمیان این پایه‌ها را درك كنند نظم نوین را پذیرا خواهند شد. بین سالهای 1832 تا 1842 كنت به این كار پردامنه پرداخت. نتایج زحماتش در شش كتاب مفصل تحت عنوان دوره فلسفه اثباتی انتشار یافت. در این اثر كنت در پی آن برآمد كه قوانین اجتماع بشری را كشف كند، طرحی كه در اندیشه او مستلزم نظام بخشیدن به همه علوم و مرور تاریخ بشر – یا دست كم مرور تاریخ دنیای غرب – بود.

هر چند فلسفه اثباتی برای خواننده این روزگار همچون اثری بش از حد مفصل و پرپیچ‌وخم خوشایند نیست، در نظر كنت فقط وسیله روشن كردن زمینه مقدماتی توصیف وی از سامان اجتماعی نوین بود. وی این سخن را در "نظام حكومت اثباتی" (The System of Positive Polity) یعنی مجلد اول از اثر خود كه در 1851 انتشار یافت، عنوان كرد. این  اثر با تفصیلات جامع، آن دولت اثباتی را توصیف می‌كند كه كنت معتقد بود بعد از امپراتوری دوم ناپلئون سوم تأسیس خواهد شد.

هر چند آثار كنت پیراسته از نقائص سبك و ذوق ادبی نیست، موضوعات درخود توجهی در سخنان او وجود دارد. وی به چند دلیل شایسته این توجه است. نخست آنكه به مسائلی می‌پردازد كه از ما جدایی ناپذیرند، از آن جمله‌اند مسألهقدرت دولت و رضایت افراد در اجتماع، تضاد میان روشهای دانشمندان و بازرگانان، ابتكارات غیر منتظره دولتمردان، و ضرورت وجود یك افسانه مشروعیت ‌بخش در امور اجتماع. دوم آنكه وی در روزگار خود و در دوره‌های بعد فوق العاده اثر گذار بوده است. در دوران حیاتش اثر او درباره روش علمی در میان اندیشمندان اروپایی كه به طور كلی فارغ از مدهای اجتماعی دوران خود بودند – كسانی چون استوارت میل، لكی (Lecky)، گروته و مولی (Morley)- بسیار مهم تلقی می‌شد. نفوذ او همچنین در «برنامه‌ریزی اجتماعی» كه رسم زمان بود، و در حركتهایی كه علمیت بیشتری به حكومت و اداره امور غمومی می‌بخشید، آشكار است. نیز، پاره‌ای از دیگر عقاید وی هنوز بسیار جاندار است. برای مثال بهره‌گیری از افكار عمومی و مهار آن  به وسیله حكومت و  سازمانهای خصوصی تبلیغات و القائات را می‌توان در این ارتباط ذكر كرد. هنگامی كه یك «رایزن روابط عمومی» به ما می‌گوید كه رضایت افراد چیزی است كه می‌توان آن را «مهندسی كرد» از امكانی سخن می‌گوید كه كنت با تفصیلات عملی در كتاب نظام حكومت اثباتی به آن پرداخته است. علاوه بر آن، پرستش نوین «علم» ننتیجه مستقیم كج راه كردن بحث با ارزش كنت درباره روش علمی است؛ برای مثال، استراتژی تبلیغات جدید بیشتر تكرار این سخن است كه فرآورده‌های مورد‌نظر به وسیله «دانشمندان» تأیید شده است. در نهایت، برنامه‌های «آموزش» و ارشاد (Indoctrination)-كه هنگام بالاگیری موج لیبرالیسم قرن نوزدهم بدعت‌گزارانه و حتی شوم تلقی می‌شد- در این روزگار به طور نظام‌یافته، نه تنها به وسیله حكومتهای توتالیتر، بلكه تا حد قابل توجهی به وسیله حكومتهای كه خود را دموكراتیك می‌نامند، انجام می‌پذیرد.


منبع...نشر امیرکبیر





طبقه بندی: زندگینامه مشاهیر،

[ یکشنبه 1 آبان 1390 ] [ 06:17 ب.ظ ] [ احد عبدالمحمدی ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه